Dzięki swemu dość nietypowemu położeniu, u zbiegu dwóch rzek – Wdy i Wisły – bardzo często obiekt nazywany jest ,,zamkiem wodnym”. Nie jest zanany dokładny czas, w którym to Krzyżacy rozpoczęli wznosić gotycką twierdzę. Z kolei budowa siedziby komturii w Świeciu została najprawdopodobniej ukończona w I poł. XIV w. Najsłynniejszym jej zwierzchnikiem, był Henrich von Plauen – przyszły wielki mistrz zakonu. W czasie wojny trzynastoletniej zamek był świadkiem długotrwałych starć. Na dobre warownia powróciła w ręce polskie w 1461 r. Przez jakiś czas obiekt należał do miasta Torunia. Później zarządzała nim rodzina Konopackich, która częściowo przebudowała zamek w duchu stylu renesansowego. W czasie wojen szwedzkich warownia poniosła dość znaczne zniszczenia. Władze pruskie, które opanowały ten teren po I rozbiorze Polski wydały decyzje o rozbiórce obiektu. Po interwencji niemieckiego malarza i architekta Karla Friedricha Schinkla, który opisał stan niszczejącej budowli, w latach 40. XIX w. zaniechano rozbiórki obiektu. W kolejnych latach podejmowano się prób jego konserwacji, jednak prace restauracyjne zostały zniweczone przez kolejne działania zbrojne. Dopiero po II wojnie światowej zamkiem na dobre zainteresowali się historycy oraz archeolodzy dokonując najpilniejszych prac remontowych. Obecnie zamek w Świeciu stanowi formę trwałej ruiny. Jego najbardziej charakterystycznym elementem architektonicznym jest najwyższa w Polsce i mająca największe odchylenie od pionu wieża, która została udostępniona turystom. W chwili obecnej zamek poddawany jest pracom restauracyjnym. Odnawiane są baszty, krużganki, odtwarzane są także sklepienia. Obiekt ma być lepiej przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Nowo zaadaptowane pomieszczenia mają służyć m.in. ekspozycji wystaw stałych i czasowych.